Віталь Вольскі

Віталь Вольскі (сапр. Віталій Фрыдрыхавіч Зэйдель-Вольскі (5 верасня 1901, Санкт-Пецярбург — 22 верасня 1988) — беларускі празаік, драматург, літаратуразнавец, краязнавец, палітычны дзеяч. Кандыдат філалагічных навук.
Нарадзіўся ў сям'і служачага. З 1918 г. працаваў на Трубачным заводзе, потым у Камісарыяце гарадской гаспадаркі Петраграда. З 1919 г. — у Чырвонай Арміі, удзельнічаў у Грамадзянскай вайне. Служыў у пагранічных войсках і органах ВЧК. Некаторы час жыў на Койданаўшчыне, служыў у 16 пагранатрадзе.  З 1926г. — старшы інспектар Галоўрэперткома БССР, у 1927г. скончыў Камуністычны ўніверсітэт Беларусі. З 1928г. — старшы інструктар кінафікацыі Белдзяржкіно, з 1929г. — дырэктар Віцебскага мастацкага тэхнікума, з 1930 г. — дырэктар Беларускага драматычнага тэатра ў Віцебску. У 1932—1936 гг. працаваў дырэктарам Інстытута літаратуры і мастацтва АН БССР. З красавіка 1942 г. загадваў аддзелам у рэдакцыі сатырычнай газеты-плаката «Раздавім фашысцкую гадзіну», з лістапада 1943г.  — у рэдакцыі часопіса «Беларусь». У 1948—1954гг. — навуковы супрацоўнік Інстытута літаратуры АН БССР. Член СП СССР (з 1934).
Літаратурную дзейнасць пачаў у 1926г. Даследаваў народную творчасць і старажытную рукапісную літаратуру беларускіх татараў — кітабы. Першая кніжка — «Праблемы беларускай савецкай драматургіі» (1934). Напісаў манаграфію «Эдуард Самуйлёнак: Жыццё і творчасць» (1951), «Нарысы па гісторыі беларускай літаратуры эпохі феадалізму» (1958), адзін з аўтараў дапаможніка для студэнтаў ВНУ «Нарысы па гісторыі беларускай літаратуры» (1956), падручніка «Беларуская савецкая літаратура» для 9-10 класаў (1948—1954).

Аўтар п'ес «Цудоўная дудка» (1940, пастаўлена ў 1939), «Дзед і жораў» (1946, пастаўлена ў 1939), «Несцерка» (1946, пастаўлена ў 1941, аднайменны фільм па сцэнарыю аўтара, 1955), «Машэка» (1946, пастаўлена ў 1954) — усе яны  ўключаны ў зборнік «П'есы» (1962), а таксама аўтар сцэнарыяў дакументальна-краязнаўчых фільмаў «Белавежская пушча» (1946), «Бярэзінскі запаведнік» (1965).
Напісаў кнігі краязнаўчых нарысаў і апавяданняў «Па лясных сцежках» (1948), «У лясах над Бярозай» (1955), «Месяц за месяцам» (1956), «На бабровых азёрах» (1957), «Чайкі над Нараччу» (1959), «Родны край» (1961), «Афрыканскае падарожжа» (1963), «Эль Махрыб» (1965), «Старонкі нашай гісторыі» (1966), «Падарожжа па краіне беларусаў» (1968), «Месяц за месяцам» (1969), «Палессе» (1971), «Кніга падарожжаў» (1971), «Лёс Дункана» (1978), «Дзень добры, Бяроза» (1984). У 1977 г. выйшлі Выбраныя творы ў 2 тамах.
Пераклаў на беларускую мову сатырычную паэму І. В. Гётэ «Рэйнеке-Ліс» (1940), раманы В. Брэдэля «Выпрабаванне» (1937), М. Кульбака «Зельманцы» (1960).
Узнагароджаны ордэнамі Чырвонай Зоркі, «Знак Пашаны» і медалямі. Заслужаны дзеяч культуры БССР (1971).

Творы Віталя Вольскага

Вольскі, В. Кніга падарожжаў : выбранае / В. Вольскі.-Мінск,1971.
Вольскі, В. Цудоўная дудка : п’еса-казка ў 3-х актах / В. Вольскі.-Мінск,1940.
Вольскі, В. Дзед і жораў : п’еса-казка / В. Вольскі.-Мінск,1946.
Вольскі, В. Несцерка : камедыя ў 3-х дзеях / В. Вольскі.-Мінск,1946.

Літаратура аб жыцці і творчасці

Вольскі Віталь // Беларускія пісьменнікі : біябібліяграфічны слоўнік:у 6 т. / пад рэд. А. І. Мальдзіса.-Мінск : БелЭн, 1992—1995.
Вольскі Віталь // Беларускія пісьменнікі (1917—1990) : даведнік ; склад. А. К. Гардзіцкі. — Мінск : Мастацкая літаратура, 1994. — 653 с.