Антон Семяновіч

Антон Аляксандавіч Семяновіч нарадзіўся 5 жніўня 1917 г. у в. Шабунеўшчына Дзяржынскага раёна ў сялянскай сям'і. У 1930 годзе сям'я, як серадняцкая, была раскулачана; выслана ў Котлас Архангельскай вобласці, затым у г. Вялікі Усцюг. А. Семяновічу, як непаўналетняму, дазволілі вярнуцца на радзіму, і ён жыў у сваякоў у в. Крупіца каля Мінска. Маці памерла ў высылцы ў 1934 годзе. Пасля заканчэння сямігодкі і ФЗН працаваў слесарам на заводзе імя Варашылава ў Мінску (1934—38). У 1938 годзе паступіў у Мінскі педінстытут на літаратурны факультэт, дзе правучыўся да 1941 года. Напачатку вайны працаваў на сельскай гаспадарцы ў в. Шабунёўшчына, з кастрычніка 1943 года— сувязны партызанскага атрада імя Фурманава брыгады Ракасоўскага на Дзяржыншчыне. Пасля вызвалення Беларусі працаваў на чыгунцы (1944), працягваў вучобу ў педінстытуце, які скончыў у 1945 годзе. Працаваў настаўнікам сярэдняй школы ў Івацэвічах Брэсцкай вобл. (1945—46), вучыўся ў аспірантуры Інстытута мовы, літаратуры і мастацтва АН Беларусі (1946—49), працаваў малодшым, затым старшым навуковым супрацоўнікам Інстытута літаратуры імя Я. Купалы АН Беларусі (1949—63). 3 1963 года - на выкладчыцкай рабоце ў Мінскім педагагічным інстытуце: дацэнт кафедры рускай і замежнай літаратуры, з 1971 года - загадчык кафедры беларускай літаратуры. 3 1992 года — прафесар-кансультант гэтай кафедры. Узнагароджаны ордэнам Айчыннай вайны 2-й ст., медалямі, Ганаровымі граматамі Вярхоўнага Савета БССР.
3 літаратуразнаўчымі і крытычнымі артыкуламі пачаў выступаць з 1949 года. Многія работы прысвечаны гісторыі беларускай літаратуры дакастрычніцкага і савецкага перыядаў. Даследуе праблемы прозы і драматургіі: «Проза Якуба Коласа (Дакастрычніцкі перыяд)», «Кандрат Крапіва», «Змітрок Бядуля», «Беларуская драматургія (Дакастрычніцкі пе­рыяд)», «Беларуская савецкая драматургія (1917— 32)», «Ад вытокаў да сталасці. Беларуская драматургія 1917—45 гт.». Сааўтар падручнікаў па беларускай літаратуры для педінстытутаў, аўтар дапаможнікаў для сярэдніх школ і ВНУ.
Удзельнічаў у напісанні «Нарысаў па гісторыі беларускай літаратуры», «Гісторыі беларускай савецкай літаратуры» (т. 1, т. 2), «Гісторыі беларускай дакастрычніцкай літаратуры» (т. 2).

ТВОРЫ АНТОНА СЕМЯНОВІЧА

Семяновіч, А. Проза Якуба Коласа: (Дакастрычніцкі перыяд) / А. Семяновіч.-Мн.,1953.
Семяновіч, А. Кандрат Крапіва / А. Семяновіч.-Мн., 1956.
Семяновіч, А. Змітрок Бядуля / А. Семяновіч.-Мн., I960.
Семяновіч, А. Беларуская драматургія : (Дакастрычніцкі перыяд) / А. Семяновіч.-Мн.,1961.
Семяновіч, А. Кандрат Крапіва/ А. Семяновіч.-Мн., 1966.
Семяновіч, А. Беларуская савецкая драматургія. 1917—1932 / А. Семяновіч.-Мн., 1968
Семяновіч, А. Ад вытокаў да сталасці : Беларуская драматургія 1917—1945 гг. / А. Семяновіч.-Мн., 1978
Семяновіч, А. Гісторыя беларускай драматурги: XIX — пач. XX ст. / А. Семяновіч.- Мн., 1985.
Семяновіч, А. Гісторыя беларускай савецкай драматурги: 1917— 1955 гг. / А. Семяновіч.-Мн., 1990.
Гісторыя беларускай літаратуры. Старажытны перыяд / пад рэд. М.А. Лазарука, А.А. Семяновіча.-Мн.,1996.-351с.
Семяновіч, А. Дарэвалюцыйная проза Якуба Коласа / А. Семяновіч // Сав. школа.-1949.- № 5.
Семяновіч, А. «Раніца жыцця» / А. Семяновіч // Звязда.-1950.-30 вер. Семяновіч, А. Неапублікаваныя творы Якуба Коласа / А. Семяновіч // Літаратура і мастацтва.-1950.-22 красавіка.
Семяновіч, А. Неапублікаваныя творы Якуба Коласа / А. Семяновіч // Літаратура і мастацтва.-1950.-28 кастр.
Семяновіч, А. Сталін у беларускай савецкай паэзіі / А. Семяновіч // Чырв. змена.-1950.- 3 студз.
Семяновіч, А. Кніга выбраных твораў Кузьмы Чорнага // Звязда. -1951.-18 вер.
Семяновіч, А. Творы Я. Коласа на рускай мове / А. Семяновіч // Калг. праўда.-1951.-14 кастр.
Семяновіч, А. Раннія рукапісы Якуба Кола­са / А. Семяновіч ; В. Івашын // ЛІМ.-1951.-29 вер.
Семяновіч, А. Новыя раннія рукапісы Якуба Коласа / А. Семяновіч // Літаратура і мастацтва.-1951.-6 кастр.
Семяновіч, А. Певец белорусского народа / А. Семяновіч // Сов. Бел.-1951.-27 июля
Семяновіч, А. Змитрок Бядуля / А. Семяновіч // Сов. Бел.-1951.-3 нояб.
Семяновіч, А. Сочинения Якуба Коласа на русском языке / А. Семяновіч // Сов. Бел.-1951.-14 дек.
Семяновіч, А. Пачынальнік беларускай прозы / А. Семяновіч // Полымя.-1952.-№11
Семяновіч, А. Слаўныя традыцыі / А. Семяновіч // Калг. праўда.-1952.-4 сак.
Семяновіч, А. Народны пясняр / А. Семяновіч // Калг.праўда.-1952.-6 ліп.
Семяновіч, А. Вялікі патрыёт / А. Семяновіч // Калг.праўда.-1952.-15 ліст.
Семяновіч, А. Майстар апавядання / А. Семяновіч // Літаратура і мастацтва.-1952.-15 ліст.
Семенович, А. Про­за Якуба Коласа: К выходу третьего тома собр. сочине­ний Я. Коласа на рус. яз. / А. Семенович // Сов. Бел.-1952.-20 апр. Семенович, А. Певец социалистического строительства / А. Семенович // Сов. Бел.-1952.-18 окт.
Семяновіч, А.   П'есы Кандрата Крапівы / А. Семяновіч // Калг. праўда.-1953.-25 лют.
Семяновіч, А. Неўміручая песня паэта / А. Семяновіч // Мін. праўда.-1955.- 28 мая
Семяновіч, А. Якуб Колас — певец дружбы народов / А. Семяновіч / / Сов. Бел. -1955.-10 февр.
Семяновіч, А. Літаратура другой палавіны XIX ст.; Літаратур-на-грамадскі pyx 70—90-х гг.; Змітрок Бядуля; Кандрат Крапіва / А. Семяновіч // Нарысы па гісторыі беларускай літаратуры. Мн.,1956.
Семяновіч, А. Паэтэса-рэвалюцыянерка / А. Семяновіч // Весці АН БССР. Сер. грамад. н.-1956.- № 3
Семяновіч, А. Новае пра Дуніна-Марцінкевіча / А. Семяновіч // ЛІМ.-1956.-24 сак.
Семяновіч, А. «Казкі жыцця» / А. Семяновіч // Літаратура і мастацтва.-1956.-15 вер.
Семяновіч, А. Таленавіты мастак слова / А. Семяновіч // Літаратура і мастацтва.-1956.-27 кастр.
Семенович, А. Поэтесса-ре­волюционерка / А. Семенович // Сов. Бел.-1956.-3 июля
Семяновіч, А. Кандрат Крапіва / А. Семяновіч // Сталін. шлях.-1956.-20 сак.
Семяновіч, А. Пачынальнік беларускай драматурги / А. Семяновіч // Полы­мя.-1957.-№ 12.
Семяновіч, А. Майстэрства моўнай характарыстыкі / А. Семяновіч // ЛіМ.-1957.-19 студз.
Семяновіч, А. Канфлікт і характар у п'есах Крапівы / А. Семяновіч // Літаратура і мастацтва.-1957.-16 лют.
Семяновіч, А. Старонкі гераічнай барацьбы / А. Семяновіч // Літаратура і мастацтва.-1957.-31 ліп.
Семяновіч, А. Жыватворчыя сувязі / А. Семяновіч // Літаратура і мастацтва.-1957.-16 ліст.
Семенович, А. Мудрый художник / А. Семенович // Сов. Бел.-1957.-16 нояб.
Семенович, А. Жизнь и твор­ческий путь народного поэта БССР Я. Коласа / А. Семенович // Сов. Бел.-1957.-19 нояб.
Семяновіч, А. Раннія творы Якуба Коласа; Аб вытоках беларускай драматургіі / А. Семяновіч, В. Бурносаў // Беларуская літаратура.-Мн., 1958.
Семяновіч, А. Новае з біяграфіі Дуніна-Марцінкевіча / А. Семяновіч // Беларусь.-1958.-№ 7.
Семяновіч, А. Матэрыялы пра Я. Кола­са / А. Семяновіч // Беларусь.-1958.-№ 9.
Семяновіч, А. Новае з біяграфіі Ф. Багушэвіча / А. Семяновіч // ЛіМ.-1958.-19 сак.
Семяновіч, А. Глыбока вывучаць спадчыну / А. Семяновіч // Літаратура і мастацтва.-1958.-12 ліп.
Семяновіч, А. Пачатак / А. Семяновіч // Літаратура і мастацтва.-1958.-3 вер.
Семяновіч, А. Новая кніга пісьменніка / А. Семяновіч // Літаратура і мастацтва.-1958.- 20 вер.
Семяновіч, А. Шляхам народа / А. Семяновіч // Літаратура і мастацтва.-1958.-8            кастр.
Семяновіч, А. 3 мінулага / А. Семяновіч // Наст. газ.-1958.-30 вер.
Семенович, А. Документы об аресте и казни Кастуся Калиновского / А.
Семенович // Сов. Бел.-1958.-24 авг.
Семяновіч, А. Драматургія В. I. Дуніна-Марцінкевіча / А. Семяновіч //
Бе­ларуская літаратура : Вып. 2. «Казкі жыцця».-Мн.,1959.
Семяновіч, А. Пра Арцёма Вярыгу-Дарэўскага / А. Семяновіч // Беларусь.-1959.-№ 8
Семяновіч, А. Настаўнік народнага паэ­та / А. Семяновіч // Полымя.-1959.- № 6
Семяновіч, А. Хвалюючая тэма / А. Семяновіч // ЛІМ.-1959.-16 вер.
Семяновіч, А. Трывожнае шчасце пакалення / А. Семяновіч / / Беларусь.-1960.-№5.
Семяновіч, А. Малавядомыя творы беларускай драматургіі / А. Семяновіч // Полымя.-1960.-№ 9
Семяновіч, А. Цікавасць да чалавека / А. Семяновіч // Беларусь.-1961.- № 12
Семяновіч, А. Кандрат Крапіва: Да 65-годдзя з дня нараджэння / А. Семяновіч // Голас Радзімы. -1961.-№ 18
Семяновіч, А. Вялікі сын Pacii: 13 чэрвеня — 150 год з дня нараджэння В. Р. Бялінскага / А. Семяновіч // ЛІМ.-1961.-9 чэрв.
Семяновіч, А. П'еса выклікае роздум/ А. Семяновіч // ЛІМ.-1961.-11 ліп.
Семяновіч, А. Вялікая хартыя камунізма / А. Семяновіч // Літаратура і мастацтва.-1961.-15 жн.
Семяновіч, А. Першая спроба / А. Семяновіч // Беларусь. -1962.-№ 2;
Семяновіч, А. Сведчанне росту / А. Семяновіч // Беларусь.-1963.-№ 6.
Семяновіч, А.   Ля вытокаў беларускай савецкай драматургіі / А. Семяновіч // Полымя.-1964.-№ 7.
Семяновіч, А. Народны пісьменнік / А. Семяновіч // Работніца і сялянка. -1971.-№ 3
Семяновіч, А. Даследуецца тэорыя драмы/ А. Семяновіч // ЛІМ.-1971.-9 ліп.
Семенович, А. Народный поэт Белоруссии: (К 90-летию со дня рождения Я. Коласа) А. Семенович // Сов. литература за рубе­жом.-1971.-№ 6;
Гады сталасці // Наст. газ. 18 кастр.; Пясняр дружбы // Там жа. 1 ліст.
Семяновіч, А. Адзін з абуджаных рэвалюцыяй / А. Семяновіч // ЛІМ.-1973.-20 крас.
Семяновіч, А. Некаторыя асаблівасці беларускай савецкай
драматургіі 30-х гадоў / А. Семяновіч // Філалогія: Зборнік навук.
прац.-Мн.,1974.
Семяновіч, А. Беларуская народна-гераічная драма другой
палавіны 30-х гадоў / А. Семяновіч // Беларуская літаратура і літара-
туразнаўства : Вып. 3.- Мн., 1975.    
Семяновіч, А. Пісьменнік, вучоны, педагог : Да 90-годдзя Міхайлы Грамыкі / А. Семяновіч // Беларусь.-1975.- № 11.
Семяновіч, А. Пачынальнік беларус­кай драматурги / А. Семяновіч // Пра таварышаў па пяру.-Мн.,1976.
Семяновіч, А. Народ­ны пісьменнік, акадэмік, Герой Сацыялістычнай працы / А. Семяновіч // Нар. асвета. -1973.-№ 3.
Семяновіч, А. Тэма рэвалюцыі і грамадзянскай вайны ў бела­рускай драматургіі 20 — пачатку 30-х гадоў / А. Семяновіч // Вялікі Кастрычнік і беларуская літаратура.- Мн.,1977.                                                   90
Семяновіч, А. Ля вытокаў драматурги Якуба Коласа / А. Семяновіч // Бела­руская літаратура : Вып. 9.-Мн.1981
Семяновіч, А. Янка Лучына; Цётка (Алаіза Пашкевіч) / А. Семяновіч // Гісторыя беларускай літаратуры: XIX — пачатак XX ст.-Мн.,1981. Семяновіч, А. Драматургія. Кандрат Крапіва / А. Семяновіч // Гісторыя беларускай савецкай літаратуры: 1917—1940.-Мн.1981.
Семяновіч, А. Старэйшына беларускай літаратуры / А. Семяновіч // Полымя.-1981.-№ 3..
Семяновіч, А. Пясняр народнага жыцця / А. Семяновіч // Народныя паэты Беларусі.-Мн.,1982.
Семенович, А. Якуб Колас — певец дружбы народов / А. Семенович // Славянские культуры и мировой культурный процесс.-Мн.,1982.
Семяновіч, А. Пясняр народнага жыцця; Майстар алегарычнага апавядання; Якуб Колас — драматург / А. Семяновіч // Янка Купала і Якуб Колас.-Мн.1982.
Семенович, А. Славный сын белорусского народа / А. Семенович // Лит. в школе. -1982.-№ 4.
Семяновіч, А. Пясняр міру і дружбы / А. Семяновіч // Полымя. -1982.-№ 10.
Семяновіч, А. Якуб Колас — пясняр дружбы народаў / А. Семяновіч // Неўміручая спадчына.- Мн.,1983.
Семяновіч, А. Помніцца многае…/ А. Семяновіч //Літаратура і мастацтва.-1994.-12 жніўня.
Семяновіч, А. Фрагменты майго жыцця / А. Семяновіч //Полымя.-1999.-№12.-С.122-134.

ЛІТАРАТУРА АБ ЖЫЦЦІ І ТВОРЧАСЦІ

Варановіч С. Новыя кнігі пра творчасць Я. Купалы І Я. Коласа / С. Варановіч // Беларусь. -1954. -№2. 3 юбілеем // ЛІМ.-1967. 4 жн.
Антону Семяновічу — 60 // ЛіМ.-1977.- 29 ліп
Мішчанчук М. Яго дарога / М. Мішчанчук // ЛіМ.-1977.-29 ліп.
Антон Семяновіч // Беларускія пісьменнікі (1917-1990) : даведнік.-Мн.,1994.-С. 491-492.
Семяновіч Антон // Беларускія пісьменнікі : біябібліграфічны слоўнік:2 6-ці т.:т.5.-Мн.,1995.-С. 295-297.
Паўлоўская, М. Уважлівы позірк мудрых вачэй // Настаўніцкая газета.-
1997.-6 верасня.
Семяновіч Антон Аляксандравіч // Беларуская энцыклапедыя : т.14.-Мн.,2002.-С. 322с.
Семяновіч Антон Аляксандравіч // Памяць. Дзяржынскі раён.-Мн.,2004.-С. 609.